گفتوگو با عبدالله البدري دبيركل اوپك
سفر عبدالله البدري دبيركل اوپك اين فرصت را ايجاد كرد تا با يكي از مسئولان و دستاندر كاران كليدي اقتصاد جهان كه سخنانش در زندگي روزمره ميليونها نفر در جهان تاثير دارد گفتوگو كنم.
با وجود اهميت نقش و مقام به سادگي و بدون هيچ تاخيري براي مصاحبه اعلام آمادگي كرد.
و به همه سوالات با صبر و حوصله پاسخ داد و چند بار خواست تا ضبط را خاموش كنم تا مطالبي كه تنها براي به خاطر سپردن مي گويد ضبط نشود.
عبدالله البدري پيش از اين وزيرنفت ليبي بود و با توجه به اساسنامه سازمان كشورهاي صادركننده نفت كه دبير كل اوپك بايد بالاي ۳۵ سال سن داشته باشد، فارغ التحصيل دانشگاه باشد، ۱۵ سال سابقه كار داشته باشد كه ۱۰ سال آن حتماً در صنعت نفت باشد و در مشاغل عالي مديريتي كار كرده باشد به اين سمت انتخاب شد.
وي در واقع پس از يك تاخير طولاني در اول ژانويه 2007 به اين سمت براي 3 سال برگزيده شد. اين انتخاب يك بار براي همين مدت امكان تمديد دارد.
++++++++++++++
نفت از گذشته يك كالاي سياسي بوده است و پس از فروپاشي شوروي اين تصور ايجاد شده كه نقش سياست در نفت كاهش يابد ولي اين روزها بهنظر ميرسد اين كاركرد در بازار نفت بازگشته است?
نفت يك كالاي معمولي براي ما نيست براي كشورهاي توليدكننده، نفت يك كالاي مهم و اساسي است. علاوه براينكه با سرمايهگذاري فراوان توليد ميشود اين كالا منبع اصلي درآمد كشورهاي توليدكننده است و براي كشورهاي توليدكننده يك كالاي اساسي است و مانند ديگر كالاها نيست.
من بهعنوان دبيركل اوپك در مسائل سياسي حولوحوش نفت دخالتي ندارم. اگر كشورهاي عضو، اين كالا را بهعنوان ابزاري سياسي استفادهكننده بهخود آنان بستگي دارد و من مسئول هماهنگي و برنامه ريزي براي بهترين راه كسب درآمد براي آنان هستم.
بي شك سياست دخالت دارد. كشورهاي عضو، منافع سياسي متفاوتي دارند و اين موجب بروز اختلاف نظرهايي ميان اعضا ميشود و در شرايط جاري كه قيمتها كاهش يافته اين اختلافها ميتواند بيش از پيش آثار خود را در اوپك نشان دهد. آيا شما درحال حاضر هيچ اختلاف نظري ميان اعضا براي واكنش به شرايط جاري بازار نميبينيد؟
ما 13 كشور عضو داريم كه هريك، از شرايط متفاوتي در بازار نفت برخوردار هستند. برخي توليدكنندگان بزرگي هستند مانند عربستان سعودي، ايران و ونزوئلا و برخي توليدكنندگان كوچك مانند اكوادور هستند. اين كشورها ديدگاههاي مختلفي داشته ولي وزن يكساني در تصميمگيري اوپك دارند. اگر مسئلهاي با مخالفت يك عضو مواجه شود ديگر اعضا بايد به آن توجه كنند.
نظر شما در مورد تاثير مسائل سياسي در قيمت نفت چيست؟ براي مثال امروز كه حزب دمكرات در آمريكا به قدرت رسيده است آيا احتمال دارد بهدليل سياستهاي آنان قيمت نفت كاهش يابد؟
سوختهاي فسيلي كه شامل نفت خام، گاز و ذغال سنگ ميشود منبع اصلي انرژي در سالهاي آينده است. نفت خام در اين ميان نقش اساسي خواهد داشت. سياستهايي كه براي توليد سوختهاي جايگزين اعمال ميشود و هنوز مراحل اوليه را طي ميكند نميتواند جايگزين واقعي براي نفت و ديگر سوختهاي غالب فسيلي باشد. بنابراين بهنظر من نفت خام براي سالهاي سال بهعنوان انرژي غالب خواهد بود و سياستهايي كه در اين زمينه اعمال شود تاثيري نخواهد داشت.
امروز علاوه بر سياستهايي كه پيش از اين اشاره كردم فروپاشي اقتصادي در غرب رخداده است، اين نيز به عامل ديگر براي كاهش قيمت نفت تبديل شده است. آيا اين شرايط فشار مضاعفي را بر بازار نفت وارد نخواهد كرد؟
بله اين بحران اقتصادي فراگير است. تنها در يك يا 2كشور مانند آمريكا و يا كشورهاي اتحاديه اروپا نيست. امروز به چين و ديگر كشورها رسيده و ممكن است در ماههاي آينده مسائل ديگري رخ دهد. ممكن است در سال آينده ميلادي شرايط اقتصادي بسيار دشوارتر شود. ولي من مطمئن هستم كه شرايط اقتصادي جهان بهبود مييابد. اين مسئلهاي است كه همه براي آن تلاش ميكنند و در حل آن ميكوشند. ولي من اميدوارم كه در كشورهاي مصرفكننده، ماليات بر مصرف سوخت را افزايش ندهند. اين سياست كه ماليات بر مصرف سوختهاي فسيلي به توليد سوختهاي جايگزين منجر ميشود تاكنون موفق نبوده و درآينده نيز حاصلي ندارد. نفت و گاز انرژي غالب است و سوختهاي جايگزين تاكنون نتوانسته و درآينده نيز نميتواند بهعنوان سوخت جايگزين براي نفت و گاز مطرح باشد و اين احتمال بسيار اندك است.
آيا امروز كه قيمت رو به كاهش است اوپك ميتواند كاري اساسي در كنترل قيمتها انجام دهد؟
ما تلاش خود را براي تعادل بازار انجام ميدهيم. اما زمانيكه قيمتها افزايش يافت اين افزايش ارتباطي به عوامل اصلي بازار يعني عرضه و تقاضا نداشت؛ عامل آن معاملات كاغذي و سلف بود. بازار كاغذي در آن زمان از كنترل خارج شده و موجب افزايش قيمت شده بود. سفته بازي و معاملات بازار نفت موجب افزايش قيمت شده و عامل افزايش قيمت شده بود. امروز قيمتها كاهش مييابد البته ما خواهان قيمتهاي گذشته و بسيار بالاي نفت نيستيم. آن قيمتها واقعي نبود ولي ما همه تلاش خود را براي جلوگيري از كاهش قيمت خواهيم كرد.
آينده نفت را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
تلاطم شديد تقاضا، افزايش ذخاير نفت، كاهش رشد اقتصادي در جهان از جمله آمريكا و اتحاديه اروپا و حتي در چين، موجب كاهش قيمت نفت شده است. من مطمئن هستم كه اقدامات براي اصلاح اين شرايط مؤثر واقع ميشود و در نيمه دوم سال 2009 اين مشكلات برطرف خواهد شد. با اين وجود، سال 2009 سال دشواري خواهد بود؛
نه تنها براي توليدكنندگان نفت بلكه براي همه كشورها.
برخي اعضاي اوپك و حتي برخي خارج از اوپك بر تاثير روند جاري كاهش قيمتها بر سرمايهگذاري در توسعه توليد و آينده بازار نفت سخن گفتهاند. اين امر تا چه حد نگرانكننده است؟
قيمت پايين موجب تاثير در سرمايهگذاري ميشود و اين بر عرضه در آينده بازار انرژي تاثير خواهد داشت. ادامه اين وضع ميتواند بارديگر در 4 يا 5 سال آينده موجب افزايش قيمت نفت به سطحهاي بالايي شود. هرچند كه امكان بالقوه توليد در كشوهاي توليدكننده عضو اوپك وجود دارد ولي بهدليل سرمايهگذاري نشدن به موقع در شرايط حاضر موجب مشكلات آينده ميشود. اين فقط شامل كشورهاي عضو اوپك نيست. شركتهاي نفتي بزرگ در جهان نيز در شرايط امروز كه قيمتها كاهش يافته است سرمايهگذاريهاي خود را كاهش دادهاند.
اما هيچ سخني از جانب مديران و مسئولان شركتهاي بزرگ نفتي شنيده نميشود كه از اين شرايط ابراز نگراني كنند.
نه، آنها در اين زمينه سخن ميگويند و سرمايهگذاريهاي خود را كاهش دادهاند. ما شاهد هستيم كه بودجههاي توسعهاي خودرا كاهش دادهاند. شكي دراين زمينه وجود ندارد.
همكاري كشورهاي غيرعضو اوپك توليدكننده نفت را در شرايط امروز چگونه ميبينيد. شما با برخي از اين كشورها بهعنوان دبيركل اوپك مذاكراتي داشتهايد.
بله، من با اين كشورها مذاكره كردم و به آنان اعلام كردم كه در اين شرايط كه تقاضا متلاطم است بايد عرضه را كاهش داد. ولي تاكيد كردم كه اوپك به تنهايي نميتواند بازار را كنترل كند بايد آنان نيز در اين امر مشاركت كنند. اميدوارم كه اين همكاري آغاز شود.
هنوز هيچ واكنش مشخصي از اين كشورها ديده نميشود؟
هنوز زود است بايد منتظر شد و حاصل اقدامات اوپك را مشاهده كرد.
اگر اوپك به كاهش توليد ادامه دهد سهم بازار را از دست ميدهد. آيا اين شرايط براي اوپك زيانآور نيست؟
اين مسئله جاي نگراني ندارد. اگر مقايسه كنيد ما برندهايم. منابع با ارزش و ثروت خود را حفظ ميكنيم و به قيمت ارزان نميفروشيم. ما بايد آن را به قيمت مناسب به فروش برسانيم.
اما برخي كشورهاي توليدكننده نياز به منابع مالي دارند و نميتوانند توليد را كاهش دهند و تعطيل كنند.
اين راهحل نيست كه ارزانفروشي كنيم. ما اين تجربه را داشتهايم. با توليد بيشتر در زمانيكه قيمت كاهش يافته است قيمت بيشتر كاهش مييابد. اگر توليد را كاهش دهيم و قيمت مناسب باشد سود بيشتري عايد ما ميشود. درعين حال منابع با ارزش خويش را در زير زمين حفظ كردهايم براي زمانيكه قيمتهاي قابلقبولي در بازار حاكم شود. البته در زمانيكه شرايط دشوار است برخي اعضا براي هماهنگي با تصميماتي كه اتخاذ ميشود مشكلاتي دارند. برخي براي زمان كاهش توليد خويش موانعي دارند و از آن سخن ميگويند ولي در نهايت اعضاي اوپك بهصورت واحد تصميمگيري و آن را اجرا ميكنند.
واكنش كشورهاي مصرفكننده در شرايطي كه قيمتها كاهش مييابد متفاوت است با شرايطي كه قيمتها افزايش مييابد. زمانيكه قيمتها افزايش مييابد اوپك متهم ميشود و از اين سازمان ميخواهند كه براي ثبات و كاهش قيمت اقدام كند ولي در شرايطي كه قيمت كاهش مييابد هيچ سخني در مورد تلاشهاي اوپك و موضعي كه اتخاذ كرده نميشود.
اما درشرايطي كه قيمتها كاهش مييابد نيز از تلاش اوپك ابراز نگراني ميكنند. ولي ما توضيح ميدهيم كه اين بهدليل مشكلاتي است كه در اقتصاد آنان رخ داده است. ما وقتي قيمتها بالا بود توضيح داديم كه سفته بازي موجب افزايش قيمت شده است.
سفته بازي و خريدوفروش كاغذي نفت موجب افزايش قيمت شد. بگذاريد اين را شفاف بگويم و تاكيد كنم كه اين بهدليل سودجويي و طمع آنان است.
ما شاهديم كه تقاضا درحال نوسان شديد است و اين ناشي از مشكلات اقتصادياي است كه در كشورهاي مصرفكننده از جمله آمريكا رخ داده است. اين شرايط موجب شده كه كمكهاي ملي بزرگي براي بهبود اوضاع انجام شود ولي در شبكه اقتصادي آنان رخنهاي وجود دارد. در بازارهاي مالي مشكلاتي وجود دارد. اين بايد اصلاح شود. بايد مشكلات مالي در بازار بورس اصلاح شود. بايد براي اصلاح اين وضع اقدامي صورت گيرد. اين را نميتوان رد كرد كه مشكلي وجود دارد و اقداماتي كه شده بهدليل رخنهاي كه در اقتصاد آنان وجود دارد كارساز نبودهاست. اين رخنه بايد اصلاح شود.
اين شرايط موجب تلاطم شديد تقاضا شده است.اين شرايط به كاهش شديد رشد اقتصادي نيز منجر شده است. در عين حال تلاطم در رشد اقتصادي موجب بيكاري شده است. براساس آمار، بيكاري در آمريكا به 5/6 درصد رسيده است. حتي اعلام شده كه اعتماد مصرفكننده در اين كشور به كمترين ميزان در 20 سال اخير رسيده است. اين امر بايد اصلاح شود. اين مشكلاتي است كه بايد حل شود.
اوپك با اين شرايط و اقتصاد بحرانزده در كشورهاي مصرفكننده كه تقاضا را به شدت كاهش داده چه ميتواند انجام دهد؟
تنها كاري كه ما ميتوانيم انجام دهيم اين است كه نفت خام را به قيمت ارزان به فروش نرسانيم.
اما اين راه حل نيست. اغلب كشورهاي عضو به درآمدهاي نفتي وابسته هستند و نميتوانند فروش نفت را متوقف كنند؟
اكثر كشورها منابع مالي كافي دارند و اين مانعي نيست.هيچيك از كشورهاي عضو اوپك در مورد وجود مشكلات در مورد منابع مالي سخني با من مطرح نكرده است. 3ماه است بحران اقتصادي جهاني شروع شده است و زود است كه اين تاثير را مشاهده كنيم.
اما اگر اين شرايط ادامه پيداكند و قيمتهاي موجود با ادامه مشكلات اقتصادي پايدار بماند شرايط چگونه خواهد شد؟
اين بحران ادامه نمييابد. من فكر ميكنم كه نيمه دوم سال 2009 مشكلات اقتصادي حل شود.زماني كه قيمت 147 دلار بود قيمت واقعي نبود امروز هم قيمتها واقعي نيست.
قيمت واقعي چيست؟ برخي اعضاي اوپك از 75 دلار براي هر بشكه سخن ميگويند و برخي 100 دلار؟
اگر شرايط باثباتي براي اقتصاد جهان بخواهيم، قيمت واقعي حداقل 75 تا80 دلار و يا بيشتر بايد باشد. براي كشورهاي توليدكننده نفت اين قيمتها مناسب است. قيمتهايي در اين سطح، درآمد كافي براي كشورهاي توليدكننده تامين ميكند تا اين كشورها بودجه متعادلي داشته باشند. نفت تنها درآمد كشورهاي توليدكننده است.قيمت مناسب درآمد مناسبي براي مردم كشورهاي عضو تامين ميكند، درآمد كافي براي توسعه فراهم ميكند و درآمد كافي براي سرمايهگذاري در صنايع نفت و توليد كافي فراهم ميكند.ادامه قيمت پايين امروز، فردا موجب فروپاشي ميشود و براي همه مشكلات ايجاد ميكند. البته همه كشورهاي عضو ذخيره مالي كافي دارند.
اما برخي براين باورند كه مشكلات اقتصادي در جهان تا حداقل 2 سال ادامه مييابد.
من فكر نميكنم اين شرايط در اقتصاد جهان تا 2 سال ادامه يابد. اين بحران با بحرانهاي سال 1929 يا 1930 يا 1980 قابل مقايسه نيست. اين يك بحران جهاني است و همه جهان درگير آن است و تلاشهايي كه انجام شده بايد نتيجه دهد.
پس شما فكر ميكنيد بحران اقتصادي جاري در جهان در كوتاه مدت حل شود؟
بله بهنظر من 6 تا 9 ماه ديگر اين مشكلات حل ميشود.
با اين شرايط در اجلاس آينده در الجزاير، اوپك چه ميزان از توليد خود خواهد كاست؟
من نميتوانم مقداري را اعلام كنم. آنچه ميتوانم بگويم اين است كه اوپك بايد توليد را كاهش دهد. ما اين مسئله را در قاهره بررسي كرديم. در قاهره در مورد كاهش توليد تصميمي نگرفتيم چون در اكتبر ماه قبل توليد را 5/1 ميليون بشكه كاهش داده بوديم. من بهعنوان دبيركل اوپك در اين مورد اطلاعي ندارم كه چه ميزان كاهش توليد رخ خواهد داد و اين مسئله در اجلاس اوپك در هفته دوم دسامبر مشخص ميشود.آنچه مهم است اعضاي اوپك دراين شرايط بايد با يكديگر همبستگي داشته باشند. اختلاف نظرهايي بين اعضا وجود دارد ولي در نهايت بايد هماهنگ عمل كنند.
يك مشكل بزرگ كشور ما و برخي ديگر از توليدكنندگان نفت، مصرف بالاي فرآوردههاي نفتي است. آيا اوپك قصد ندارد در اين زمينه اقدامي انجام دهد؟
مصرف بالاي فرآوردههاي نفتي فقط در ايران نيست. اين مشكل همه كشورهاي توليدكننده نفت و ناشي از سياست پرداخت يارانه به فرآوردههاي نفتي است. هنگامي كه من وارد تهران شدم شاهد تراكم فراوان خودرو در خيابانهاي تهران بودم.اين شرايطي است كه در اغلب كشورهاي توليدكننده حاكم بوده و ناشي از ارزان بودن بنزين است. اين شرايط موجب استفاده بيش از حد از خودرو ميشود.ولي اوپك دراين زمينه اقدامي نميكند. اين يك مسئله داخلي كشورهاي عضو است و به سياستهاي دولتهاي آنان بستگي دارد.
بهتر نيست اوپك با برنامهريزي به كشورهاي عضو براي مديريت مصرف كمك كند، در واقع توانايي اعضا را افزايش داده است تا در شرايطي كه قيمت نفت كاهش مييابد امكان تصميمگيري بهتر براي اعضا فراهم شود؟
بله، ولي اين به سياست دولتهاي عضو بستگي دارد. اگر اقتصاد آزاد باشد و شرايط به گونهاي باشد كه كالاهاي يارانهاي عرضه نشود و افراد از درآمد مناسبي برخوردار باشند كه بدون يارانه بتوانند كالا و خدمات مورد نياز از جمله سوخت را تهيه كنند، اين امر شرايط متفاوتي را ايجاد ميكند وگر نه شرايط به گونهاي است كه در برخي كشورها مشاهده ميشود. اين مربوط به دولتهاي كشورهاي عضو است كه چه سياستي را دنبال كنند و اوپك در اين امور مداخله نميكند.
با وجود اهميت نقش و مقام به سادگي و بدون هيچ تاخيري براي مصاحبه اعلام آمادگي كرد.
و به همه سوالات با صبر و حوصله پاسخ داد و چند بار خواست تا ضبط را خاموش كنم تا مطالبي كه تنها براي به خاطر سپردن مي گويد ضبط نشود.
عبدالله البدري پيش از اين وزيرنفت ليبي بود و با توجه به اساسنامه سازمان كشورهاي صادركننده نفت كه دبير كل اوپك بايد بالاي ۳۵ سال سن داشته باشد، فارغ التحصيل دانشگاه باشد، ۱۵ سال سابقه كار داشته باشد كه ۱۰ سال آن حتماً در صنعت نفت باشد و در مشاغل عالي مديريتي كار كرده باشد به اين سمت انتخاب شد.
وي در واقع پس از يك تاخير طولاني در اول ژانويه 2007 به اين سمت براي 3 سال برگزيده شد. اين انتخاب يك بار براي همين مدت امكان تمديد دارد.
++++++++++++++
نفت از گذشته يك كالاي سياسي بوده است و پس از فروپاشي شوروي اين تصور ايجاد شده كه نقش سياست در نفت كاهش يابد ولي اين روزها بهنظر ميرسد اين كاركرد در بازار نفت بازگشته است?
نفت يك كالاي معمولي براي ما نيست براي كشورهاي توليدكننده، نفت يك كالاي مهم و اساسي است. علاوه براينكه با سرمايهگذاري فراوان توليد ميشود اين كالا منبع اصلي درآمد كشورهاي توليدكننده است و براي كشورهاي توليدكننده يك كالاي اساسي است و مانند ديگر كالاها نيست.
من بهعنوان دبيركل اوپك در مسائل سياسي حولوحوش نفت دخالتي ندارم. اگر كشورهاي عضو، اين كالا را بهعنوان ابزاري سياسي استفادهكننده بهخود آنان بستگي دارد و من مسئول هماهنگي و برنامه ريزي براي بهترين راه كسب درآمد براي آنان هستم.
بي شك سياست دخالت دارد. كشورهاي عضو، منافع سياسي متفاوتي دارند و اين موجب بروز اختلاف نظرهايي ميان اعضا ميشود و در شرايط جاري كه قيمتها كاهش يافته اين اختلافها ميتواند بيش از پيش آثار خود را در اوپك نشان دهد. آيا شما درحال حاضر هيچ اختلاف نظري ميان اعضا براي واكنش به شرايط جاري بازار نميبينيد؟
ما 13 كشور عضو داريم كه هريك، از شرايط متفاوتي در بازار نفت برخوردار هستند. برخي توليدكنندگان بزرگي هستند مانند عربستان سعودي، ايران و ونزوئلا و برخي توليدكنندگان كوچك مانند اكوادور هستند. اين كشورها ديدگاههاي مختلفي داشته ولي وزن يكساني در تصميمگيري اوپك دارند. اگر مسئلهاي با مخالفت يك عضو مواجه شود ديگر اعضا بايد به آن توجه كنند.
نظر شما در مورد تاثير مسائل سياسي در قيمت نفت چيست؟ براي مثال امروز كه حزب دمكرات در آمريكا به قدرت رسيده است آيا احتمال دارد بهدليل سياستهاي آنان قيمت نفت كاهش يابد؟
سوختهاي فسيلي كه شامل نفت خام، گاز و ذغال سنگ ميشود منبع اصلي انرژي در سالهاي آينده است. نفت خام در اين ميان نقش اساسي خواهد داشت. سياستهايي كه براي توليد سوختهاي جايگزين اعمال ميشود و هنوز مراحل اوليه را طي ميكند نميتواند جايگزين واقعي براي نفت و ديگر سوختهاي غالب فسيلي باشد. بنابراين بهنظر من نفت خام براي سالهاي سال بهعنوان انرژي غالب خواهد بود و سياستهايي كه در اين زمينه اعمال شود تاثيري نخواهد داشت.
امروز علاوه بر سياستهايي كه پيش از اين اشاره كردم فروپاشي اقتصادي در غرب رخداده است، اين نيز به عامل ديگر براي كاهش قيمت نفت تبديل شده است. آيا اين شرايط فشار مضاعفي را بر بازار نفت وارد نخواهد كرد؟
بله اين بحران اقتصادي فراگير است. تنها در يك يا 2كشور مانند آمريكا و يا كشورهاي اتحاديه اروپا نيست. امروز به چين و ديگر كشورها رسيده و ممكن است در ماههاي آينده مسائل ديگري رخ دهد. ممكن است در سال آينده ميلادي شرايط اقتصادي بسيار دشوارتر شود. ولي من مطمئن هستم كه شرايط اقتصادي جهان بهبود مييابد. اين مسئلهاي است كه همه براي آن تلاش ميكنند و در حل آن ميكوشند. ولي من اميدوارم كه در كشورهاي مصرفكننده، ماليات بر مصرف سوخت را افزايش ندهند. اين سياست كه ماليات بر مصرف سوختهاي فسيلي به توليد سوختهاي جايگزين منجر ميشود تاكنون موفق نبوده و درآينده نيز حاصلي ندارد. نفت و گاز انرژي غالب است و سوختهاي جايگزين تاكنون نتوانسته و درآينده نيز نميتواند بهعنوان سوخت جايگزين براي نفت و گاز مطرح باشد و اين احتمال بسيار اندك است.
آيا امروز كه قيمت رو به كاهش است اوپك ميتواند كاري اساسي در كنترل قيمتها انجام دهد؟
ما تلاش خود را براي تعادل بازار انجام ميدهيم. اما زمانيكه قيمتها افزايش يافت اين افزايش ارتباطي به عوامل اصلي بازار يعني عرضه و تقاضا نداشت؛ عامل آن معاملات كاغذي و سلف بود. بازار كاغذي در آن زمان از كنترل خارج شده و موجب افزايش قيمت شده بود. سفته بازي و معاملات بازار نفت موجب افزايش قيمت شده و عامل افزايش قيمت شده بود. امروز قيمتها كاهش مييابد البته ما خواهان قيمتهاي گذشته و بسيار بالاي نفت نيستيم. آن قيمتها واقعي نبود ولي ما همه تلاش خود را براي جلوگيري از كاهش قيمت خواهيم كرد.
آينده نفت را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
تلاطم شديد تقاضا، افزايش ذخاير نفت، كاهش رشد اقتصادي در جهان از جمله آمريكا و اتحاديه اروپا و حتي در چين، موجب كاهش قيمت نفت شده است. من مطمئن هستم كه اقدامات براي اصلاح اين شرايط مؤثر واقع ميشود و در نيمه دوم سال 2009 اين مشكلات برطرف خواهد شد. با اين وجود، سال 2009 سال دشواري خواهد بود؛
نه تنها براي توليدكنندگان نفت بلكه براي همه كشورها.
برخي اعضاي اوپك و حتي برخي خارج از اوپك بر تاثير روند جاري كاهش قيمتها بر سرمايهگذاري در توسعه توليد و آينده بازار نفت سخن گفتهاند. اين امر تا چه حد نگرانكننده است؟
قيمت پايين موجب تاثير در سرمايهگذاري ميشود و اين بر عرضه در آينده بازار انرژي تاثير خواهد داشت. ادامه اين وضع ميتواند بارديگر در 4 يا 5 سال آينده موجب افزايش قيمت نفت به سطحهاي بالايي شود. هرچند كه امكان بالقوه توليد در كشوهاي توليدكننده عضو اوپك وجود دارد ولي بهدليل سرمايهگذاري نشدن به موقع در شرايط حاضر موجب مشكلات آينده ميشود. اين فقط شامل كشورهاي عضو اوپك نيست. شركتهاي نفتي بزرگ در جهان نيز در شرايط امروز كه قيمتها كاهش يافته است سرمايهگذاريهاي خود را كاهش دادهاند.
اما هيچ سخني از جانب مديران و مسئولان شركتهاي بزرگ نفتي شنيده نميشود كه از اين شرايط ابراز نگراني كنند.
نه، آنها در اين زمينه سخن ميگويند و سرمايهگذاريهاي خود را كاهش دادهاند. ما شاهد هستيم كه بودجههاي توسعهاي خودرا كاهش دادهاند. شكي دراين زمينه وجود ندارد.
همكاري كشورهاي غيرعضو اوپك توليدكننده نفت را در شرايط امروز چگونه ميبينيد. شما با برخي از اين كشورها بهعنوان دبيركل اوپك مذاكراتي داشتهايد.
بله، من با اين كشورها مذاكره كردم و به آنان اعلام كردم كه در اين شرايط كه تقاضا متلاطم است بايد عرضه را كاهش داد. ولي تاكيد كردم كه اوپك به تنهايي نميتواند بازار را كنترل كند بايد آنان نيز در اين امر مشاركت كنند. اميدوارم كه اين همكاري آغاز شود.
هنوز هيچ واكنش مشخصي از اين كشورها ديده نميشود؟
هنوز زود است بايد منتظر شد و حاصل اقدامات اوپك را مشاهده كرد.
اگر اوپك به كاهش توليد ادامه دهد سهم بازار را از دست ميدهد. آيا اين شرايط براي اوپك زيانآور نيست؟
اين مسئله جاي نگراني ندارد. اگر مقايسه كنيد ما برندهايم. منابع با ارزش و ثروت خود را حفظ ميكنيم و به قيمت ارزان نميفروشيم. ما بايد آن را به قيمت مناسب به فروش برسانيم.
اما برخي كشورهاي توليدكننده نياز به منابع مالي دارند و نميتوانند توليد را كاهش دهند و تعطيل كنند.
اين راهحل نيست كه ارزانفروشي كنيم. ما اين تجربه را داشتهايم. با توليد بيشتر در زمانيكه قيمت كاهش يافته است قيمت بيشتر كاهش مييابد. اگر توليد را كاهش دهيم و قيمت مناسب باشد سود بيشتري عايد ما ميشود. درعين حال منابع با ارزش خويش را در زير زمين حفظ كردهايم براي زمانيكه قيمتهاي قابلقبولي در بازار حاكم شود. البته در زمانيكه شرايط دشوار است برخي اعضا براي هماهنگي با تصميماتي كه اتخاذ ميشود مشكلاتي دارند. برخي براي زمان كاهش توليد خويش موانعي دارند و از آن سخن ميگويند ولي در نهايت اعضاي اوپك بهصورت واحد تصميمگيري و آن را اجرا ميكنند.
واكنش كشورهاي مصرفكننده در شرايطي كه قيمتها كاهش مييابد متفاوت است با شرايطي كه قيمتها افزايش مييابد. زمانيكه قيمتها افزايش مييابد اوپك متهم ميشود و از اين سازمان ميخواهند كه براي ثبات و كاهش قيمت اقدام كند ولي در شرايطي كه قيمت كاهش مييابد هيچ سخني در مورد تلاشهاي اوپك و موضعي كه اتخاذ كرده نميشود.
اما درشرايطي كه قيمتها كاهش مييابد نيز از تلاش اوپك ابراز نگراني ميكنند. ولي ما توضيح ميدهيم كه اين بهدليل مشكلاتي است كه در اقتصاد آنان رخ داده است. ما وقتي قيمتها بالا بود توضيح داديم كه سفته بازي موجب افزايش قيمت شده است.
سفته بازي و خريدوفروش كاغذي نفت موجب افزايش قيمت شد. بگذاريد اين را شفاف بگويم و تاكيد كنم كه اين بهدليل سودجويي و طمع آنان است.
ما شاهديم كه تقاضا درحال نوسان شديد است و اين ناشي از مشكلات اقتصادياي است كه در كشورهاي مصرفكننده از جمله آمريكا رخ داده است. اين شرايط موجب شده كه كمكهاي ملي بزرگي براي بهبود اوضاع انجام شود ولي در شبكه اقتصادي آنان رخنهاي وجود دارد. در بازارهاي مالي مشكلاتي وجود دارد. اين بايد اصلاح شود. بايد مشكلات مالي در بازار بورس اصلاح شود. بايد براي اصلاح اين وضع اقدامي صورت گيرد. اين را نميتوان رد كرد كه مشكلي وجود دارد و اقداماتي كه شده بهدليل رخنهاي كه در اقتصاد آنان وجود دارد كارساز نبودهاست. اين رخنه بايد اصلاح شود.
اين شرايط موجب تلاطم شديد تقاضا شده است.اين شرايط به كاهش شديد رشد اقتصادي نيز منجر شده است. در عين حال تلاطم در رشد اقتصادي موجب بيكاري شده است. براساس آمار، بيكاري در آمريكا به 5/6 درصد رسيده است. حتي اعلام شده كه اعتماد مصرفكننده در اين كشور به كمترين ميزان در 20 سال اخير رسيده است. اين امر بايد اصلاح شود. اين مشكلاتي است كه بايد حل شود.
اوپك با اين شرايط و اقتصاد بحرانزده در كشورهاي مصرفكننده كه تقاضا را به شدت كاهش داده چه ميتواند انجام دهد؟
تنها كاري كه ما ميتوانيم انجام دهيم اين است كه نفت خام را به قيمت ارزان به فروش نرسانيم.
اما اين راه حل نيست. اغلب كشورهاي عضو به درآمدهاي نفتي وابسته هستند و نميتوانند فروش نفت را متوقف كنند؟
اكثر كشورها منابع مالي كافي دارند و اين مانعي نيست.هيچيك از كشورهاي عضو اوپك در مورد وجود مشكلات در مورد منابع مالي سخني با من مطرح نكرده است. 3ماه است بحران اقتصادي جهاني شروع شده است و زود است كه اين تاثير را مشاهده كنيم.
اما اگر اين شرايط ادامه پيداكند و قيمتهاي موجود با ادامه مشكلات اقتصادي پايدار بماند شرايط چگونه خواهد شد؟
اين بحران ادامه نمييابد. من فكر ميكنم كه نيمه دوم سال 2009 مشكلات اقتصادي حل شود.زماني كه قيمت 147 دلار بود قيمت واقعي نبود امروز هم قيمتها واقعي نيست.
قيمت واقعي چيست؟ برخي اعضاي اوپك از 75 دلار براي هر بشكه سخن ميگويند و برخي 100 دلار؟
اگر شرايط باثباتي براي اقتصاد جهان بخواهيم، قيمت واقعي حداقل 75 تا80 دلار و يا بيشتر بايد باشد. براي كشورهاي توليدكننده نفت اين قيمتها مناسب است. قيمتهايي در اين سطح، درآمد كافي براي كشورهاي توليدكننده تامين ميكند تا اين كشورها بودجه متعادلي داشته باشند. نفت تنها درآمد كشورهاي توليدكننده است.قيمت مناسب درآمد مناسبي براي مردم كشورهاي عضو تامين ميكند، درآمد كافي براي توسعه فراهم ميكند و درآمد كافي براي سرمايهگذاري در صنايع نفت و توليد كافي فراهم ميكند.ادامه قيمت پايين امروز، فردا موجب فروپاشي ميشود و براي همه مشكلات ايجاد ميكند. البته همه كشورهاي عضو ذخيره مالي كافي دارند.
اما برخي براين باورند كه مشكلات اقتصادي در جهان تا حداقل 2 سال ادامه مييابد.
من فكر نميكنم اين شرايط در اقتصاد جهان تا 2 سال ادامه يابد. اين بحران با بحرانهاي سال 1929 يا 1930 يا 1980 قابل مقايسه نيست. اين يك بحران جهاني است و همه جهان درگير آن است و تلاشهايي كه انجام شده بايد نتيجه دهد.
پس شما فكر ميكنيد بحران اقتصادي جاري در جهان در كوتاه مدت حل شود؟
بله بهنظر من 6 تا 9 ماه ديگر اين مشكلات حل ميشود.
با اين شرايط در اجلاس آينده در الجزاير، اوپك چه ميزان از توليد خود خواهد كاست؟
من نميتوانم مقداري را اعلام كنم. آنچه ميتوانم بگويم اين است كه اوپك بايد توليد را كاهش دهد. ما اين مسئله را در قاهره بررسي كرديم. در قاهره در مورد كاهش توليد تصميمي نگرفتيم چون در اكتبر ماه قبل توليد را 5/1 ميليون بشكه كاهش داده بوديم. من بهعنوان دبيركل اوپك در اين مورد اطلاعي ندارم كه چه ميزان كاهش توليد رخ خواهد داد و اين مسئله در اجلاس اوپك در هفته دوم دسامبر مشخص ميشود.آنچه مهم است اعضاي اوپك دراين شرايط بايد با يكديگر همبستگي داشته باشند. اختلاف نظرهايي بين اعضا وجود دارد ولي در نهايت بايد هماهنگ عمل كنند.
يك مشكل بزرگ كشور ما و برخي ديگر از توليدكنندگان نفت، مصرف بالاي فرآوردههاي نفتي است. آيا اوپك قصد ندارد در اين زمينه اقدامي انجام دهد؟
مصرف بالاي فرآوردههاي نفتي فقط در ايران نيست. اين مشكل همه كشورهاي توليدكننده نفت و ناشي از سياست پرداخت يارانه به فرآوردههاي نفتي است. هنگامي كه من وارد تهران شدم شاهد تراكم فراوان خودرو در خيابانهاي تهران بودم.اين شرايطي است كه در اغلب كشورهاي توليدكننده حاكم بوده و ناشي از ارزان بودن بنزين است. اين شرايط موجب استفاده بيش از حد از خودرو ميشود.ولي اوپك دراين زمينه اقدامي نميكند. اين يك مسئله داخلي كشورهاي عضو است و به سياستهاي دولتهاي آنان بستگي دارد.
بهتر نيست اوپك با برنامهريزي به كشورهاي عضو براي مديريت مصرف كمك كند، در واقع توانايي اعضا را افزايش داده است تا در شرايطي كه قيمت نفت كاهش مييابد امكان تصميمگيري بهتر براي اعضا فراهم شود؟
بله، ولي اين به سياست دولتهاي عضو بستگي دارد. اگر اقتصاد آزاد باشد و شرايط به گونهاي باشد كه كالاهاي يارانهاي عرضه نشود و افراد از درآمد مناسبي برخوردار باشند كه بدون يارانه بتوانند كالا و خدمات مورد نياز از جمله سوخت را تهيه كنند، اين امر شرايط متفاوتي را ايجاد ميكند وگر نه شرايط به گونهاي است كه در برخي كشورها مشاهده ميشود. اين مربوط به دولتهاي كشورهاي عضو است كه چه سياستي را دنبال كنند و اوپك در اين امور مداخله نميكند.
ارسال توسط mohamad ali tohid در
۱۲:۵۰ ب.ظ.
0 نظر
