سهم گاز ما

روسيه در زمستان امسال بارديگر به دليل اختلاف مالي با اوكراين صادرات گاز به اروپا را قطع كرد و مسئله گاز و انرژي به مهمترين خبر در رسانه‌هاي گروهي جهان تبديل شد.
با تحولات اخير در بازار گاز كه ناشي از رويكرد روسيه براساس اهدافي كه در استراتژي خود براي حضور در بازار گاز تدوين كرده است جايگاه ايران به عنوان دومين دارنده منابع گاز كجاست.
دراين زمينه با نصرت‌الله سيفي كارشناس صنعت گاز و مديرعامل سابق شركت ملي صادرات گاز گفت‌وگو كرده ام.
*******
*رويكرد روسيه در بازار گاز كه 2زمستان است به معضلي براي منطقه اقتصادي اروپا تبديل شده تاچه حد براي ايران به عنوان يك فرصت قابل ارزيابي است؟
- اين مسئله با توجه به اينكه كشورما در صنعت گاز هنوز يك استرتژي و برنامه مشخص مکتوب و مصوبي ندارد به درستي قابل ارزيابي نيست.

آنچه اهميت دارد اين است كه حضور طولاني روسيه در بازار صادرات گاز و اقدام‌هايي كه تاكنون كرده به شكل گيري يك شرايط قابل قبول براي ديگر عرضه كنندگان گاز و دارندگان منابع گاز در جهان كه تعداد‌آن‌ها بسيار اندك است منجر شده است.
يعني شرايط به گونه‌اي شده است كه قيمت گاز به قيمت نفت نزديك شده است و صاحبان منابع گاز كه ما نيز از ان جمله هستيم درصورت ورود به اين بازار با خریداراني روبرو خواهیم شد كه تا حدی ارزش واقعي گاز را مي‌دانند و آماده پرداخت هزينه مناسبتر و قابل قبولتري نسبت به دیگر خریدارن می باشند.

*اين شرايط آيا براي كشورما كه دومين دارنده منابع گاز است يك فرصت اقتصادي است يا خير؟
- علاوه بر مطلبی که درباره استراتژی گفتم ، مصرف گاز ما همه ساله روبه افزايش است و براي كنترل روند روبه‌رشد اين معضل نيز هنوز راه حل مدونی ارائه نكرده‌ايم. درعين حال با افت توليد نفت مواجه هستيم كه اين مسئله ضرورت تزريق گاز به چاه‌ها را در اولويت‌هاي برنامه‌هاي توسعه بخش نفت قراداده است. امروز بايد به چاه‌هايي كه در دوران پيري به‌سرمي‌برند گازطبيعي ، آب و يا گاز كربنيك تزريق كنيم تا توليد نفت خام كشور از سطح قابل قبول و برنامه ريزي شده كمتر نشود.
در عين حال براساس یک سیاست رسمي خواهان حضور در بازار صادرات گاز و تبديل شدن به يك صادركننده کلیدی گاز هستيم.
اين شرايط داخلي و شرايط موجود در جهان نياز به يك مطالعه جدي و عميق دارد كه اولويت‌هاي مارا براي تعامل با بازيگران ديگر بازار ، و مطرحترین انها یعنی روسیه ، مشخص كند تا از اين فرصت به نحو درستي بهره برداري كنيم.
*در حال حاضر و با توجه به فقدان برنامه مشخص چه رويكردي در كوتاه مدت بايد داشت تا منافع آينده كشور در اين بازار تامين شود؟
-ما بايد با حفظ استقلال كشور در اين بازار با ديگر بازيگران تعامل مناسبي داشته باشيم. روسيه و قطر 2 بازيگر اصلي در اين بازار در طرف عرضه هستند و رقيب ما محسوب مي‌شوند ولي بايد با اين كشورها روابط و تعامل سازنده داشته باشيم اين تعامل بايد محدوديت‌هايي نيز داشته باشد و نبايد به‌گونه‌اي باشد كه ما منابع گازي خود را در اختيار اين كشورها قراردهيم و با سرمايه‌گذاري آنان امكان حضور متكي بر منابع خويش را در بازار كاهش دهيم. در عين حال بايد با مصرف كنندگان عمده نيز تعامل داشته باشيم.
اروپا يك مصرف كننده عمده است كه با توجه به معاهدات قانوني و پذيرفته شده در اين منطقه بايد در سال‌هاي آينده سهم گاز را در سبد انرژي خود بيافزايد.
اين مسئله و اقدامات روسيه بازار اروپا را به بازار خوبي براي ما تبديل كرده‌است. لازم است قيمت گاز را به درستی و دقت ارزیابی و محاسبه كنيم و از بیان کلامات کلی و غیر کمی خودداری کنیم تا آنچه كه از نظر سياسي ومالی انتظار داریم کاملا مشخص بوده و همان را از اروپائی ها مطالبه کنیم. درعين حال بايد از سرمايه‌گذاري كشورهاي اروپائی با حفظ ضرب الاجل زمانی، در منابع گاز خود استقبال كنيم و از سرمايه‌گذاري كشورهاي دارنده گاز و رقيب پرهيز کنیم مگر به همان حجم در ذخایر انها دخالت داده شویم.